Go for zero - nullozing van regenwater als uitgangspunt

Column AvantGarden

Infiltratiestrook in Nieuw-Zuid, Antwerpen

Hans Erens, Projectingenieur, deelt zijn toekomstperspectief over regenwaterinfiltratie.

"De effecten van de klimaatverandering zijn de afgelopen zomers bij ons behoorlijk voelbaar geweest. Hittegolven en droogtes worden intenser en frequenter, net als extreme neerslag. Alarmerende nieuwsberichten over dramatisch lage grondwaterstanden en recordoverstromingen volgen elkaar in steeds sneller tempo op. In sterk verstedelijkte gebieden doen beide uitersten zich nog harder voelen. De doorgedreven verzegeling met asfalt en beton verhindert de infiltratie naar het grondwater. Het kostbare water wordt versneld afgevoerd via onze ingedijkte en rechtgetrokken rivieren, waardoor er stroomafwaarts problemen ontstaan bij piekdebieten. Al dat beton houdt ook warmte vast en verhindert verkoeling door verdamping, waardoor in steden het beruchte hitte-eiland effect ontstaat.

De kentering is gelukkig ingezet. Met talloze initiatieven die pogen te ontharden, te hermeanderen en ingebuisde grachten open te leggen. Waterdoorlatende verharding en infiltratiestroken duiken meer en meer op in het straatbeeld en groendaken raken stilaan ingeburgerd. En de hemelwaterverordening verplicht alle bouwprojecten een minimaal volume hemelwater te hergebruiken, bufferen en/of infiltreren.

Doordacht regenwaterbeheer is een belangrijke pijler van duurzame stadsontwikkeling. Los van wettelijke verplichtingen, dragen ontwikkelaars en (landschaps)architecten een belangrijke verantwoordelijkheid als vormgevers van onze openbare ruimte. Waar de situatie het toelaat, zou een nullozing van regenwater een uitgangspunt van de ontwikkeling moeten zijn. De inplanting, de architectuur en het landschapsontwerp dienen daarbij complementair te zorgen voor een maximale waterberging. Vergunningverlenende lokale overheden kunnen hierin een sturende rol spelen, door de infiltratievereisten aan te scherpen naargelang de omstandigheden.

Helaas wordt het infiltratievraagstuk vaak pas in de latere fases van het ontwerp aangesneden. Hierdoor zijn een aantal oplossingen al uitgesloten, omdat de inplanting en architectuur al vastliggen. De beschikbare ruimte dient immers maximaal gevaloriseerd (lees: volgebouwd) te worden. Uit gewoonte wordt daarbij gekozen voor beproefde recepten, waarbij regenwater op vorstvrije diepte wordt afgevoerd. Ondergrondse infiltratievoorzieningen zijn dan veelal de enige optie, waarbij door de hoge kostprijs het absolute minimum wordt voorzien dat wettelijk wordt opgelegd. De voorgeschreven vorstvrije diepte bedraagt 60 à 80 cm onder het maaiveld. Dit voorschrift dateert uit een tijd dat zware en langdurige vorst frequenter voorkwam, en infiltratie nog geen bekommernis was. Je kan je afvragen of het zinvol is om hier altijd op terug te vallen. De beperkte afstand van het gebouw naar de regenwaterput en infiltratievoorziening kan in veel gevallen gerust ondieper uitgevoerd worden, waardoor bovengronds infiltreren mogelijk wordt.

Een nog betere oplossing bestaat er in regenwater - waar mogelijk - op maaiveldniveau af te koppelen van gebouwen en het bovengronds via goten of grachten af te voeren naar wadi's of verdiepte groenzones. Open systemen die het water aan de oppervlakte afvoeren, bufferen en infiltreren zijn goedkoper, efficiënter en eenvoudiger te inspecteren. Bovendien laten ze verdamping toe, wat een verkoelend effect heeft. Het water wordt zichtbaar in het landschap, met een positief effect op ons welzijn en op de biodiversiteit. Redenen genoeg om infiltratie een hogere prioriteit te geven!"


  • Stay Safe & Go Easy

    Veilig naar een fysieke vakbeurs!

  • Alles over hittestress, hoosbuien, droogte en het veranderende klimaat.

  • Stay Safe & Go Easy

    Ontmoet elkaar weer in levenden lijve!

  • Innovaties op de beursvloer. Kennis in de lezingen.

  • Stay Safe & Go Easy

    De oplossing voor een 1,5 meter vakbeurs!

  • Oplossingen voor de klimaatbestendige stad van de toekomst.

x

Zelfde dag, zelfde locatie: